Kiedy czujemy, że doświadczane trudności w życiu zaburzają nam satysfakcjonujące funkcjonowanie dnia codziennego, a także nasz dobrostan psychiczny zaczyna być na bardzo niskim poziomie lub w ogóle go nie ma wtedy należy udać się do psychoterapeuty/psychoterapeutki. Istnieje wiele różnych rodzajów psychoterapii, ale wszystkie one mają ten sam cel: poprawę zdrowia psychicznego i samopoczucia. Zatem, który nurt psychoterapii wybrać?
Co to jest psychoterapia?
Psychoterapia jest formą terapii, która koncentruje się na zdrowiu psychicznym. Zazwyczaj odbywa się w gabinecie i może być krótkoterminowa lub długoterminowa, w zależności od potrzeb klienta. Psychoterapia zazwyczaj polega na rozmowie z terapeutą na temat myśli, uczuć i zachowań danej osoby, co pozwala jej lepiej zrozumieć samą siebie. To jaki nurt psychoterapii wybierze klient, zależy od tego w jakich warunkach psychoterapeutycznych będzie czuł się najlepiej.
Nurt psychoterapii – jakie są rodzaje terapii?
Istnieją różne rodzaje terapii. To na jaki rodzaj terapii się zdecydujemy zależy przede wszystkim od rodzaju trudności psychicznych, z którymi się zmagamy ale również od tego, czy dany nurt my sami akceptujemy i czujemy się w nim komfortowo.
Nurt poznawczo-behawioralny
Terapia poznawczo-behawioralna to rodzaj psychoterapii, która koncentruje się na zmianie sposobu myślenia i zachowania. Pomaga ona pacjentom zidentyfikować myśli, uczucia i działania, które przyczyniają się do powstawania ich problemów. Następnie uczy się ich umiejętności zmiany tych myśli i zachowań. Pierwszy etap terapii skupia się wokół trudności, których doświadcza pacjent „tu i teraz”. Zmiana sposobu myślenia, która koncentruje się na obszarze poznawczym przyczynia się do zmiany zachowania dotyczącym obszaru behawioralnego. Ten rodzaj terapii najczęściej stosuje się do leczenia depresji, różnego rodzaju fobii, zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych, bulimii czy PTSD czyli zespołu stresu pourazowego. Terapia może trwać do kilkunastu tygodni.
Nurt humanistyczny
Nurt humanistyczny kładzie nacisk na zwiększenie świadomości osoby, której się pomaga. ważna jest teraźniejszość i możliwość ciągłego rozwoju. Tutaj pacjenta postrzega się jako człowieka posiadającego potencjał, który trzeba rozwinąć a nie jak o kimś, kto posiada zaburzenia psychiczne, które trzeba leczyć. Nurt humanistyczny szczególnie przydatny jest dla osób zmagających się z trudnościami w relacjach z innymi ludźmi czy z własną niską samooceną a także z nieuświadomionym potencjałem. Podstawą tego rodzaju terapii jest relacja z terapeutą. Powinna ona nosić znamiona autentycznej, opartej na bezwarunkowej akceptacji pacjenta a także pełnej empatii i zrozumienia. Relacja ta jest również asymetryczna, czyli pacjent i terapeuta są sobie równi.
Nurt psychodynamiczny
Nurt psychodynamiczny wywodzi się z psychoanalizy i podkreśla rolę wewnętrznych, nieuświadomionych mechanizmów działania człowieka. Zakłada, że każdy człowiek posiada niejawne potrzeby i wewnętrzne nierozwiązane konflikty, które mają swój początek w dzieciństwie i przyczyniają się do powstawania trudności w życiu dorosłym. Praca w tym nurcie polega na relacji self-obiekt, gdzie self to pacjent a obiekt to psychoterapeuta. To właśnie terapeuta słucha pacjenta i naprowadza na konkretne wspomnienia a także sytuacje budzące uczucia, fantazje czy myśli. Ta metoda leczenia dobrze sprawdza się w zaburzeniach psychicznych takich jak: zaburzenia osobowości, zaburzenia lękowe, zaburzenia depresyjne. Terapia może trwać nawet do kilku lat, przy zachowaniu jednego bądź dwóch spotkań na tydzień.
Nurt systemowy
W tym rodzaju psychoterapii należy brać pod uwagę nie tylko jednostkę ale również jej całe środowisko, w którym funkcjonuje, ponieważ te wszystkie elementy składają się w jeden system. Problemy, które występują u jednej osoby muszą być analizowane w kontekście całego systemu a jest nim najczęściej rodzina. To podejście wykorzystuje się także do terapii par oraz terapii grupowej. Terapeuta zachowuje całkowitą neutralność, stymuluje uczestników terapii poprzez zadawanie zadań do wykonania a także moderuje dialog pomiędzy członkami tak aby nosił znamiona korektywnego. W tym rodzaju terapii spotkania o częstotliwości 2-3 na tydzień mogą trwać nawet do roku.
Nurt Gestalt
W nurcie Gestalt ważne jest pojęcie homeostazy, czyli utrzymywania równowagi. Jeżeli pacjent nie potrafi odczytywać emocji czy bodźców płynących z ciała, takiej równowagi nie ma i nad tym właśnie pracuje psycholog. W ujęciu Gestalt pacjentowi proponowane są ćwiczenia, dzięki którym może pełniej doświadczać swoich potrzeb i znaleźć możliwości zaspokojenia ich. Praca w tym podejściu umożliwia lepsze zrozumienie i akceptację samego siebie. Pozwala na lepszy kontakt i lepsze rozumienie innych, poszerza zakres możliwości przy podejmowaniu życiowych decyzji oraz kierowanie się swoimi wartościami i celami. Praca polega na skupieniu się na problemie na zasadzie „tu i teraz” a także na szczerej i otwartej relacji z psychoterapeutą. Czas trwania terapii może być różny – od kilku miesięcy do kilku lat.
Ile trwa psychoterapia?
Choć w konkretnych nurtach są podawane ramy czasowe jeżeli chodzi o długość trwania terapii to psychoterapia jest procesem, który może trwać latami, w zależności od potrzeb danej osoby. Jest to kwestia indywidualna z racji tego, że każdy człowiek jest inny. Czynniki biorące udział w tym czy pacjent potrzebuje długotrwałej lub krótkotrwałej terapii to między innymi: nasilenie zaburzeń, z którymi zmaga się pacjent, zdolność do zaangażowania się w terapię, świadomość własnych emocji, własnego ciała, otoczenia czy wsparcie ze strony najbliższych w procesie terapeutycznym.
