Spis treści
Szybka definicja
Eretyzm rtęciowy to zespół zmian neuropsychicznych związanych z przewlekłym narażeniem na rtęć. Historycznie opisywano go między innymi u kapeluszników pracujących z jej związkami.
Nazwa tego schorzenia nie jest zbyt poważna. Jest nawet nieco zabawna, niestety objawy i skutki są już o wiele poważniejsze. Choroba ta może być niebezpieczna, lecz w dzisiejszych czasach zagrożenie jest już o wiele mniejsze. Do zakażenia dochodzi poprzez zatrucie rtęcią, która jest toksyczna i atakuje ośrodkowy układ nerwowy, a przede wszystkim negatywnie wpływa na układ pokarmowy. Czym jest choroba szalonych kapeluszników i skąd wzięło się określenie tej choroby?
Zatrucie rtęcią, czyli choroba szalonych kapeluszników
Zatrucie rtęcią, czyli choroba szalonych kapeluszników była niegdyś bardzo niebezpieczna. Rtęć to metal o kolorze srebrnym, który bardzo łatwa potrafi się ulatniać. Jest niebezpieczny, ponieważ ulatnia się, jako bezwonny i bezbarwny gaz. Opary są bardzo toksyczne i niebezpieczne dla zdrowia człowieka. W czasach przeszłych, był on wykorzystywany w produkcji alchemii, aż po medycynę. Chyba każdy miał, kiedyś w domu termometr na rtęć, a co więcej był to lek na kiłę. Taka praktyka medyczna jest stosowana po dziś dzień w niektórych zakątkach świata. Rtęć do organizmu może dostać się przez skażone pożywienie, przez opary poprzez układ oddechowy, a także przez skórę.
Skąd wzięła się nazwa – choroba szalonych kapeluszników
Toksyczność rtęci jest bardzo duża i doświadczali tego ludzie zajmujący się produkcją kapeluszy, i to właśnie stąd, wzięła się sama nazwa. Choroba szalonych kapeluszników powstała prawdopodobnie na przełomie XVIII i XIX wieku w Anglii. W fabrykach kapeluszy potrzebny był filc, który mógł być otrzymany dzięki użycia azotanu rtęci, a także kwasu nieorganicznego. Umożliwiało to nadanie odpowiedniego kształtu kapeluszom. Kapelusznicy byli narażeni na działanie rtęci, unoszącej się w filcowym pyle w drobinkach powietrza. W tych czasach, fabryki były bardzo słabo chronione. Pomieszczenia nie były wietrzone, a sami pracownicy nie mieli podstawowych środków ochrony. Rtęć atakowała również układ nerwowy, a kapelusznicy mieli objawy psychiatryczne, przez co zakażenia rtęcią opisywało się jako „szalony jak kapelusznik”.
Choroba szalonych kapeluszników – objawy
Choroba ta to zaburzenie neurologiczne, które po raz pierwszy opisano w XIX wieku w przemyśle kapeluszniczym. Co więcej, układ pokarmowy atakuje również choroba szalonych kapeluszników. Objawy choroby obejmują drżenie, brak koordynacji, bezsenność, zaburzenia koncentracji, utratę pamięci i problemy z mową, a także ze zmysłem wzroku. Wymienione objawy neuropsychologiczne są określane terminem eretyzmu. A sama nazwa choroby pochodzi od wyrażenia „szalony jak kapelusznik”, którym określano osoby wykazujące takie objawy. Towarzyszyły im zaburzenia lękowe (paniczny lęk), zaburzenia nastroju (ogromna chwiejność emocjonalna), a także utrata pewności siebie. W dzisiejszych czasach, narażeni na zakażenie rtęcią są przede wszystkich pracownicy przemysłu chemicznego, laboratoriów i zakładów fotograficznych. Osoby na co dzień pracujące przy zaworach wysokociśnieniowych, a także termometrach powinny zwracać uwagę na odpowiednie zabezpieczenie się przed oparami rtęci.
FAQ dotyczące tematu - Czym jest choroba szalonych kapeluszników?
Czy chorobą szalonych kapeluszników można się zarazić?
Nie, historyczne określenie dotyczy następstw zatrucia, a nie choroby zakaźnej. Zagrożenie wynika z narażenia na rtęć lub jej związki.
Co zrobić przy podejrzeniu narażenia na rtęć?
Należy przerwać kontakt ze źródłem narażenia, jeśli można to zrobić bezpiecznie, i uzyskać poradę medyczną. Przy ostrych objawach potrzebna jest pilna pomoc, zamiast samodzielnego stosowania preparatów oczyszczających.

Zmiana nastroju lub zachowania nie zawsze ma wyłącznie psychologiczne źródło. Pytania o warunki pracy, ekspozycję na substancje i objawy fizyczne pomagają uniknąć sytuacji, w której problem toksykologiczny zostaje sprowadzony do stresu.